Nội dung chính
PNJ, từng là câu chuyện tăng trưởng mẫu mực của ngành bán lẻ trang sức Việt Nam, hiện đang đối diện một phép thử quản trị nghiêm trọng khi công ty con PNJP – “nhà máy in hàng” – bị thanh tra NHNN chỉ ra các vi phạm về phòng, chống rửa tiền (AML) và thuế.
Bối cảnh tăng trưởng của PNJ
Trong hơn hai thập kỷ, PNJ đã xây dựng một hệ sinh thái khép kín từ sản xuất, chế tác đến bán lẻ, với hơn 300 cửa hàng trên toàn quốc và doanh thu hàng chục nghìn tỷ đồng. Thương hiệu mạnh, chuỗi cung ứng nội bộ và khả năng tự sản xuất đã giúp PNJ duy trì vị thế dẫn đầu trong ngành trang sức.
Kết luận thanh tra NHNN: Hai vi phạm chính
Theo Kết luận thanh tra số 01/KL‑TTRA ngày 31/12/2025, công ty TNHH Một thành viên Chế tác và Kinh doanh Trang sức PNJ (PNJP) đã vi phạm:
- Phòng, chống rửa tiền (AML): Không kịp thời phân công và đăng ký cán bộ chịu trách nhiệm, lưu trữ hồ sơ KYC không đầy đủ, và báo cáo giao dịch lớn không đúng thời hạn.
- Tuân thủ thuế: Sai sót trong việc khai không đúng kỳ tính thuế cho một số nghiệp vụ, dù không dẫn đến thiếu thuế thực tế.
Những vi phạm này đã dẫn đến quyết định xử phạt hành chính số 196/QĐ‑XPHC ngày 10/12/2025 và ba kiến nghị, hai khuyến nghị nhằm nâng cao an toàn, minh bạch trong hoạt động kinh doanh vàng.
PNJP – “nhà máy in hàng” ẩn trong báo cáo tài chính
PNJP là công ty con 100% vốn của PNJ, với vốn điều lệ 500.000 triệu đồng, do bà Cao Thị Ngọc Dung (Chủ tịch HĐQT PNJ) kiêm Chủ tịch HĐTV và bà Trần Phương Ngọc Thảo giữ vị trí Tổng Giám đốc.
Trên báo cáo tài chính hợp nhất, các giao dịch nội bộ giữa PNJ và PNJP được loại trừ, khiến PNJP “vô hình”. Tuy nhiên, thực tế vận hành cho thấy:
- Doanh thu thuần của mảng vàng, bạc, đá quý – do PNJP sản xuất – đạt hơn 8.096 tỷ VNĐ trong Q3/2025.
- Tổng doanh thu hợp nhất của PNJ trong cùng kỳ là 8.135 tỷ VNĐ, nghĩa là PNJP đóng góp gần 99 % doanh thu nhóm.
Nói cách khác, nếu PNJ là mặt tiền bán lẻ, thì PNJP chính là “máy in tiền” của tập đoàn.
Mô hình quản trị và rủi ro ESG
Việc tạo “khoảng cách thể chế” giữa công ty mẹ và công ty con là chiến lược phổ biến ở các tập đoàn gia đình lớn tại Việt Nam. Mục đích:
- Giảm rủi ro chuyển giá và xung đột lợi ích.
- Tăng tính minh bạch trong kiểm soát nội bộ.
Tuy nhiên, khi cấu trúc quản trị trở nên chồng lấn, các sai sót dù nhỏ (như vi phạm AML) có thể bị thị trường diễn giải thành rủi ro hệ thống, đặc biệt trong bối cảnh ESG ngày càng trở thành tiêu chuẩn đánh giá đầu tư.
Ảnh hưởng tới nhà đầu tư
Nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến mức phạt tài chính mà còn thắc mắc liệu PNJ có tái cấu trúc hệ thống kiểm soát nội bộ tại PNJP hay không, có tách bạch rõ ràng vai trò quản trị‑điều hành‑sở hữu, và có nâng chuẩn tuân thủ AML, thuế lên tiêu chuẩn khu vực.
Triển vọng và câu hỏi cho tương lai
PNJ đã chứng minh khả năng mở rộng quy mô, nhưng hệ thống quản trị và tuân thủ vẫn còn lag so với độ phức tạp mới. Các câu hỏi then chốt:
- PNJ sẽ thực hiện những cải cách nào để giảm “hộp đen” trong cấu trúc PNJP?
- Liệu các kiến nghị của NHNN có được triển khai nhanh chóng, giúp PNJ đạt chuẩn ESG và thu hút nguồn vốn quốc tế?
- Những vi phạm này sẽ ảnh hưởng như thế nào tới niềm tin của nhà đầu tư và giá cổ phiếu?
Trong môi trường tài chính hiện đại, rủi ro lớn nhất không phải là một khoản lỗ bất ngờ mà là những lỗ hổng tiềm ẩn trong cơ chế quản trị mà thị trường chưa kịp nhìn thấy.
Hãy theo dõi các cập nhật tiếp theo để nắm bắt cách PNJ giải quyết thách thức này và đánh giá lại tiềm năng đầu tư của tập đoàn.
