ASEAN sẽ định hình tương lai số: Cơ hội và thách thức AI theo lời Phó Tổng thư ký Liên Hợp Quốc

Linh — Thu, 15 Jan 2026 13:56:28 +0000

ASEAN đang nắm giữ chìa khóa để định hình tương lai số toàn cầu nhờ quy mô thị trường và năng lực ứng dụng AI.

AI và tiềm năng của ASEAN

Phó Tổng thư ký Liên Hợp Quốc kiêm Đặc phái viên về Công nghệ, ông Amandeep Singh Gill, đã nhấn mạnh tại Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6 (ADGMIN 6) rằng khu vực này không chỉ là người tiếp nhận công nghệ mà còn có thể đóng góp tiếng nói quan trọng trong quản trị AI toàn cầu.

Khoảng cách AI trong khu vực

“Bản đồ lan tỏa AI” vẫn cho thấy sự chênh lệch đáng kể: Singapore có tỷ lệ áp dụng AI rất cao, trong khi một số quốc gia ASEAN khác chưa vượt 10% dân số. Nếu không thu hẹp khoảng cách này, nhiều quốc gia sẽ bị tụt lại phía sau.

Các quốc gia ASEAN đang dẫn đầu

Indonesia và Philippines đã lọt vào top 10 quốc gia sử dụng công cụ của OpenAI. Các nền kinh tế như Brazil, Ấn Độ, Indonesia và Việt Nam đang triển khai AI trên quy mô quốc gia trong nông nghiệp, y tế, logistics, thuế, hải quan và ứng phó thiên tai. Họ không chờ đợi mô hình AI “hoàn hảo” mà tận dụng các giải pháp “đủ tốt” – kết hợp mô hình lớn, mã nguồn mở và thậm chí các mô hình ngôn ngữ nhỏ được phát triển nội địa.

Phó tổng thư ký Liên Hợp Quốc cho rằng các nước ASEAN cần đóng vai trò ngày càng quan trọng hơn trong việc định hình tương lai số toàn cầu. Ảnh: Giang Huy

Vai trò của ASEAN trong chính sách AI toàn cầu

Chính sách AI không chỉ dừng lại ở đạo đức hay quản trị rủi ro; nó phải gắn liền với hạ tầng năng lượng, điện, nước, phần cứng huấn luyện và các ngành kinh tế như y tế, bất động sản và sản xuất thông minh. ASEAN, với dân số lớn và thị trường số đang bùng nổ, có thể cung cấp những góc nhìn thực tiễn mà thế giới đang cần.

Hướng tới kết nối trí tuệ: Định hướng 2030

Kế hoạch Tổng thể số ASEAN đến năm 2030 không chỉ là lộ trình phát triển nội địa mà còn là mô hình mẫu cho các khu vực đang phát triển. Để chuyển từ “kết nối hạ tầng” sang “kết nối trí tuệ”, ASEAN cần thu hẹp khoảng trống kỹ năng, nâng cao khả năng tiếp cận hạ tầng AI và thúc đẩy liên thông dữ liệu.

Các khung như Hiệp ước Kỹ thuật số Toàn cầu, Hội đồng Khoa học Quốc tế Độc lập về AI và Đối thoại Toàn cầu về quản trị AI sẽ tạo nền tảng cho ASEAN nâng cao tiếng nói trong quản trị AI toàn cầu.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đại diện nước chủ nhà Việt Nam phát biểu khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6, sáng 15/1. Ảnh: Giang Huy

Hội nghị ADGMIN lần thứ 6 (12‑16/1, Hà Nội) với chủ đề “Adaptive ASEAN: From Connectivity to Connected Intelligence” đã quy tụ các chuyên gia, doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách toàn cầu, khẳng định đây là “cơ hội chiến lược” để ASEAN góp tiếng nói chung vào ba trụ cột: khoa học, chính sách và năng lực phát triển AI.