EU đang cân nhắc một cơ chế đặc biệt “thành viên giới hạn” để đưa Ukraine vào Liên minh châu Âu một cách nhanh chóng, nhưng không trao ngay toàn bộ quyền lợi thành viên.

Cơ chế “thành viên giới hạn” là gì?

Ý tưởng này, vẫn đang ở giai đoạn sơ khai, cho phép Ukraine nhận tư cách thành viên tạm thời, chỉ được hưởng một số quyền cơ bản của EU. Các quyền đầy đủ – như quyền bỏ phiếu trong các quyết định quan trọng – sẽ được cấp dần qua các giai đoạn chuyển tiếp, tùy thuộc vào tiến độ thực hiện các tiêu chuẩn EU.

Bối cảnh chính trị và nhu cầu an ninh

Ukraine đã trở thành ứng viên chính thức vào tháng 6/2022 và các cuộc đàm phán chính thức được mở ra cuối năm 2023. Sau bốn năm chiến tranh với Nga, Kyiv tìm kiếm một cam kết an ninh lâu dài từ châu Âu. Việc đưa Ukraine vào EU nhanh chóng được xem là một phần của “kế hoạch hòa bình 20 điểm” được thảo luận giữa Mỹ, Ukraine và EU, nhằm bảo đảm ổn định kinh tế và chính trị sau chiến tranh.

Quy trình truyền thống vs. mô hình đảo ngược

Theo quy trình truyền thống, một quốc gia phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về luật pháp, kinh tế và quyền con người trong nhiều năm – Ba Lan, ví dụ, mất 10 năm để hoàn tất trước khi gia nhập năm 2004. Mô hình “thành viên giới hạn” sẽ đảo ngược một phần quy trình: Ukraine sẽ được công nhận chính trị trước, sau đó mới tiến tới các quyền đầy đủ khi đáp ứng các tiêu chí cụ thể.

Thách thức và quan điểm trong EU

• Đa số các quốc gia thành viên và các quốc hội ở 27 nước phải đồng ý, vì dù là tư cách hạn chế vẫn cần sự phê chuẩn chung.
• Một số quan chức cho rằng thời gian ngắn như hiện tại là không thực tế, do tiến trình gia nhập phụ thuộc vào năng lực thực hiện cải cách nội bộ.
• Mô hình đặc biệt này sẽ đặt ra câu hỏi về tính công bằng đối với các ứng viên khác trong tương lai.

Lợi ích chiến lược cho EU

“Việc Ukraine ở trong EU là lợi ích của châu Âu, vì an ninh của chúng ta,” một nhà ngoại giao EU nhấn mạnh. Khi Ukraine trở thành thành viên, ngay cả ở mức hạn chế, EU sẽ có một đồng minh chiến lược ở phía đông, giảm thiểu nguy cơ an ninh từ Nga và tạo điều kiện cho các cải cách kinh tế, xã hội ở Kyiv.

Kết luận

Mô hình “thành viên giới hạn” vẫn còn nhiều câu hỏi chưa được giải đáp, nhưng nó phản ánh nhu cầu cấp bách của cả Ukraine và EU trong bối cảnh hậu chiến. Nếu được thông qua, đây có thể là một bước đột phá trong cách Liên minh châu Âu tiếp cận các nước mới, đồng thời mở ra một kỷ nguyên mới của hội nhập chính trị nhanh chóng, nhưng vẫn dựa trên các tiêu chuẩn pháp lý nghiêm ngặt.

Bạn nghĩ sao về mô hình này? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật những diễn biến mới nhất về quan hệ EU‑Ukraine.