Phía nam Khánh Hòa từng là ‘vành đai khát nước’ với sản xuất nông nghiệp bấp bênh, phụ thuộc vào mưa. Nhưng nhờ các công trình thủy lợi lớn được đầu tư đồng bộ, dòng nước đã trở về, hồi sinh những miền đất khô cằn.

Trong 5 năm qua, Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng thủy lợi 7 đã triển khai 8 dự án thủy lợi lớn ở duyên hải miền Trung, từ Đà Nẵng đến Bình Thuận. Tổng dung tích hồ chứa đạt 543 triệu m³, đủ để cấp nước cho hàng chục nghìn ha đất sản xuất và sinh hoạt cho hàng triệu người.

Các hệ thống thủy lợi đã cấp nước ổn định cho hơn 62.650ha đất nông nghiệp và khoảng 1,27 triệu m³ nước mỗi ngày đêm cho sinh hoạt, công nghiệp. Đặc biệt, hồ Sông Chò 1 và hệ thống thủy lợi Tân Mỹ đã trở thành ‘trái tim’ và ‘mạch sống’ cho các vùng đất khô hạn ở Khánh Hòa và Ninh Thuận.

Hồ Sông Chò 1 có dung tích thiết kế hơn 109 triệu m³, tổng vốn đầu tư 956 tỷ đồng. Công trình này cùng với hồ Suối Dầu và Cam Ranh tạo thành mạng lưới điều tiết nước liên vùng cho phía nam Khánh Hòa.

Hệ thống thủy lợi Tân Mỹ với dung tích 210 triệu m³ và tổng mức đầu tư gần 7.000 tỷ đồng là ‘mạch sống’ cho vùng bắc Ninh Thuận. Công trình này không chỉ cấp nước sản xuất và sinh hoạt mà còn cung cấp nước cho Nhà máy Thủy điện tích năng Bác Ái.

Nhờ có nguồn nước ổn định, nhiều vùng đất khô cằn ở Khánh Hòa và Ninh Thuận đã được ‘đánh thức’. Nông dân đã chuyển sang trồng các cây trồng có giá trị kinh tế cao như nho, táo, măng tây, nha đam.

Năm 2025, Khánh Hòa đã chuyển đổi hơn 1.728ha đất lúa kém hiệu quả sang cây trồng khác, đạt 96% kế hoạch. Giá trị kinh tế sau chuyển đổi tăng mạnh, với cây đậu cho lợi nhuận cao gấp 4-6 lần trồng lúa, nho và táo cao gấp 8-18 lần.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Lê Huyền cho biết, khi bài toán nước tưới cơ bản được giải quyết, năm 2026 sẽ là thời điểm chuyển trọng tâm từ ổn định sản xuất sang nâng cao giá trị trên cùng một đơn vị diện tích, hướng tới nông nghiệp xanh, thông minh và tuần hoàn.