Nội dung chính
Luật thuế mới từ 01/01/2026 đưa hộ kinh doanh vào mô hình thuế kê khai, mở ra cơ hội minh bạch cho những doanh nghiệp có doanh thu trên 500 triệu đồng.
Bước ngoặt: Thuế kê khai thay thế thuế khoán
Từ đầu năm 2026, Luật Quản lý thuế đã chính thức ngừng áp dụng thuế khoán truyền thống cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Thay vào đó, chỉ những hộ có doanh thu thực tế vượt 500 triệu đồng/năm sẽ phải kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cùng thuế giá trị gia tăng (GTGT) qua phần mềm điện tử.
Điều này đồng nghĩa với việc:
- Hộ kinh doanh phải duy trì sổ sách kế toán chuẩn.
- Hóa đơn điện tử trở thành tài liệu bắt buộc cho mọi giao dịch.
- Quy trình nộp thuế được thực hiện trên nền tảng eTax Mobile hoặc cổng thông tin điện tử của Cục Thuế.
Thực tế gặp phải: Những khó khăn của hộ kinh doanh
Sau 15 ngày đầu triển khai (01‑15/01/2026), nhiều hộ kinh doanh, đặc biệt là các chủ hộ lớn tuổi, gặp rắc rối khi:
- Không quen với phần mềm kê khai và hóa đơn điện tử.
- Không rõ cách xác định doanh thu khi bán sỉ‑lẻ (ví dụ: hoa tươi ở chợ Bến Thành).
- Khó khăn trong việc phân biệt hóa đơn bán lẻ và chứng từ đầu vào, dẫn tới rủi ro pháp lý.
Trần Xuân Toàn, Phó Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ, cho biết dự án “Cùng hộ kinh doanh lên doanh nghiệp số” đã được triển khai từ tháng 10/2025, nhằm hỗ trợ khoảng 350.000 hộ kinh doanh tại TP.HCM.
Rủi ro pháp lý và vấn đề chứng từ
Nguyễn Hoàng Sơn, Phó Chủ tịch Hội Tư vấn và Đại lý thuế TP.HCM, cảnh báo rằng:
- Hộ kinh doanh chưa đăng ký mã số thuế có thể bị xử phạt hành chính hoặc thậm chí truy cứu hình sự vì trốn thuế.
- Sự lộn xộn trong việc phát hành hóa đơn khi Nghị định 70 (hóa đơn chứng từ) có hiệu lực làm tăng nguy cơ vi phạm.
- Hàng tồn kho không có chứng từ đầy đủ sẽ gây khó khăn khi chuyển sang doanh nghiệp hoặc khi khai báo thuế.
Giải pháp “cầm tay chỉ việc” từ Cục Thuế TP.HCM
Cục Thuế TP.HCM đã thiết lập các tổ hỗ trợ trực tiếp tại các chợ truyền thống và khu dân cư. Các biện pháp hỗ trợ bao gồm:
- Đội ngũ tư vấn viên giải đáp thắc mắc ngay tại chỗ.
- Trang hỗ trợ trên cổng thông tin điện tử với hướng dẫn chi tiết từng bước.
- Ứng dụng eTax Mobile cho phép kê khai và nộp thuế chỉ trong vài phút trên điện thoại.
- Phần mềm kế toán miễn phí trong giai đoạn đầu, giảm chi phí cho hộ kinh doanh.
Những công cụ này giúp hộ kinh doanh giảm thiểu việc sử dụng giấy tờ, tăng tốc độ xử lý và giảm rủi ro vi phạm.
Những lưu ý quan trọng cho hộ kinh doanh gần ngưỡng 500 triệu
- Kiểm tra doanh thu thực tế hàng tháng; nếu gần đạt ngưỡng, chuẩn bị sổ sách kế toán và hóa đơn điện tử ngay.
- Tham gia các buổi đào tạo do Cục Thuế và các đối tác công nghệ tổ chức.
- Đăng ký mã số thuế và cập nhật thông tin doanh nghiệp trên hệ thống quốc gia.
- Lưu trữ đầy đủ chứng từ mua bán để tránh tranh chấp khi khai báo.
Việc chuẩn bị sớm không chỉ giúp tuân thủ pháp luật mà còn tạo nền tảng cho việc mở rộng quy mô kinh doanh trong tương lai.
Kết luận
Thuế kê khai 2026 là bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hoá quản lý thuế cho hộ kinh doanh. Khi được áp dụng đúng cách, nó sẽ mang lại tính minh bạch, công bằng và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ phát triển bền vững.
Bạn đã sẵn sàng chuyển đổi chưa? Hãy chia sẻ kinh nghiệm của mình trong phần bình luận và đăng ký nhận bản tin để không bỏ lỡ các buổi đào tạo miễn phí từ Cục Thuế.
