Nội dung chính
Greenland đang đứng trước ngã rẽ lịch sử khi Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ phải sở hữu hòn đảo giàu tài nguyên này.
Bối cảnh quyết tâm của Trump
Vào ngày 22/12, Trump công khai tuyên bố “chúng tôi cần Greenland vì an ninh quốc gia, không phải vì khoáng sản” và ngay lập tức bổ nhiệm Thống đốc Louisiana Jeff Landry làm đặc phái viên về Greenland. Đây là bước đi mạnh mẽ nhất của ông trong việc biến hòn đảo tự trị của Đan Mạch thành một phần lãnh thổ Mỹ, mặc dù đề tài này đã bị lãng quên trong suốt một năm qua.
Phản ứng của Greenland và Đan Mạch
Thủ hiến Greenland Jens‑Frederik Nielsen và Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ, nhấn mạnh quyền tự quyết của người dân Greenland và khẳng định Mỹ không có quyền kiểm soát đảo. Theo lời phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch, Đại sứ Mỹ Ken Howery đã được triệu tập để giải thích rõ quan điểm này.
Lãnh đạo ngoại giao Greenland Vivian Motzfeldt cho biết, “Không có gì thay đổi ở Greenland. Tương lai của chúng tôi do người dân quyết định. Chúng tôi không phải người Đan Mạch, không phải người Mỹ và không mong muốn trở thành như vậy.”
Chiến lược địa chính trị và an ninh
Nhà nghiên cứu Christopher Chivvis, Giám đốc Chương trình Quản trị Quốc gia Mỹ tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, cảnh báo rằng việc Mỹ đòi sở hữu Greenland có thể mở ra một thời đại mới, khi các chuẩn mực về chủ quyền lãnh thổ bị thách thức. Ông cho rằng, nếu Mỹ tiếp tục thúc ép, phản ứng từ châu Âu và cộng đồng quốc tế sẽ càng dữ dội.
Phó giáo sư Marc Jacobsen từ Học viện Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch cho rằng bổ nhiệm Landry và nhà đầu tư Thomas Dans là những yếu tố mới trong chiến lược Bắc Cực, nhưng chúng có thể phản tác dụng vì người dân Greenland ngày càng xem Mỹ là đối thủ.
Tiềm năng kinh tế và nguồn tài nguyên
Greenland sở hữu trữ lượng phong phú các khoáng sản chiến lược như kẽm, lithium, graphite, niken và đồng – những nguyên liệu then chốt cho công nghệ xanh. Dù vậy, Trump đã tránh đề cập đến giá trị kinh tế, tập trung vào lý do an ninh: “Nếu nhìn vào Greenland, bạn sẽ thấy tàu Nga và Trung Quốc xuất hiện khắp nơi. Chúng ta phải có được nó.”
Triển vọng tương lai và các kịch bản
Chuyên gia Chivvis cho rằng, nếu Mỹ tăng cường áp lực, châu Âu có thể triển khai các cơ quan an ninh EU để giám sát hoạt động Mỹ tại đảo, đồng thời tăng tần suất tập trận và đầu tư quân sự. Ngược lại, Đan Mạch có thể thương thảo một thỏa thuận quốc phòng mới giữa ba bên, nhằm giảm căng thẳng và bảo vệ lợi ích địa chiến.
Trong khi một bộ phận dân cư Greenland ủng hộ độc lập hoàn toàn, đa số vẫn phản đối sáp nhập vào Mỹ, lo ngại mất đi quyền tự quyết và ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường Bắc Cực.
Nhìn chung, tương lai của Greenland vẫn còn nhiều bất định. Các bên liên quan cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích chiến lược, môi trường và quyền tự quyết của người dân địa phương.
Bạn nghĩ gì về chiến lược của Trump tại Bắc Cực? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật những phân tích sâu hơn.
