Nội dung chính
Molniya – UAV tấn công giá rẻ của Nga đang thay đổi mặt trận Ukraine
UAV Molniya, với chi phí sản xuất siêu thấp, đang tạo ra một khu vực “xám” nguy hiểm, đe dọa an toàn của các đơn vị Ukraine.
Molniya (tiếng Nga nghĩa “tia chớp”) là một loại máy bay không người lái (UAV) tấn công đơn giản, có khả năng bay sâu hàng chục km vào lãnh thổ đối phương. Nhờ thiết kế tối giản và chi phí sản xuất chỉ vài chục đô la, Nga đã có thể sản xuất hàng nghìn đơn vị và triển khai chúng trên mọi mặt trận.
Vùng xám sát thương mở rộng
Trong năm 2024, các binh sĩ Ukraine lần đầu gặp Molniya ở khoảng cách 18‑20 km – khu vực trước đây được coi là an toàn cho hậu cần và di chuyển. Tuy nhiên, chỉ sau một đêm, các xe tải của họ bị thiêu rụi bởi các cuộc tấn công liên tục, chứng tỏ ranh giới an toàn đã bị xóa bỏ.
Samir, chỉ huy Tiểu đoàn Hệ thống Không người lái Antares (Lữ đoàn Rubizh, số 4), chia sẻ: “Chúng ta từng tin rằng 20 km là khoảng cách an toàn, nhưng Molniya đã phá vỡ niềm tin đó. Khi các UAV này xuất hiện, mọi con đường hậu cần đều trở thành mục tiêu.”
Đa dạng hoá vai trò và biến thể
Nhờ tính linh hoạt, Molniya đã được phát triển thành nhiều phiên bản:
- Molniya‑2: trọng lượng cất cánh tối đa ~10 kg, tải trọng chiến đấu 3‑5 kg, tầm bay 30 km và thời gian bay lên tới 40 phút.
- Phiên bản có điều khiển bằng cáp quang, giảm thiểu khả năng bị nhiễu điện tử.
- UAV trinh sát chi phí thấp, tích hợp đầu đạn nhiệt áp hoặc trí tuệ nhân tạo.
- Khái niệm “tàu sân bay trên không” – mang theo các UAV cỡ nhỏ để triển khai đồng thời.
Những biến thể này cho phép Nga điều chỉnh cân bằng giữa tải trọng và tầm bay tùy theo nhiệm vụ, từ tấn công hậu cần ở khoảng 20 km đến các đòn đánh sâu hơn 50 km.
Mối đe dọa gia tăng cho Ukraine
Molniya không phải là một công nghệ đột phá, mà là một nền tảng có thể sản xuất hàng loạt. Số lượng lớn và chi phí thấp khiến chúng trở thành “đạn dược” trong chiến tranh không người lái, làm thu hẹp đáng kể khu vực an toàn của Ukraine và buộc các đơn vị phải thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận hậu cần.
Khoảng 5‑6 chiếc xe tải bị thiêu rụi trong một đêm chỉ là một phần của xu hướng: các UAV này đang được sử dụng không chỉ để tấn công các mục tiêu hậu cần, mà còn để hỗ trợ các UAV trinh sát, UAV FPV và thậm chí các hệ thống pháo binh.
Triển vọng và thách thức
Trong khi Ukraine đang nỗ lực phá hủy các nhà máy sản xuất Molniya tại tỉnh Rostov, nền tảng đơn giản của UAV này cho phép lắp ráp tại nhiều địa điểm khác nhau, làm cho việc ngăn chặn hoàn toàn trở nên khó khăn.
Đối với các nhà phân tích và nhà hoạch định chiến lược, Molniya là minh chứng cho xu hướng “vũ khí giá rẻ, số lượng lớn” – một thách thức không chỉ về mặt kỹ thuật mà còn về chiến thuật và logistic.
Việc hiểu rõ cách Molniya hoạt động, các biến thể hiện có và tiềm năng phát triển trong tương lai sẽ giúp các lực lượng phòng thủ chuẩn bị các biện pháp phản công hiệu quả, từ việc tăng cường phòng không điện tử đến việc triển khai UAV phản công có khả năng phá vỡ kênh điều khiển của chúng.
